In 2024 hebben ongeveer 1,465 miljard toeristen wereldwijd gereisd volgens de VN Toerisme, een volume dat met 12,2 % is gestegen ten opzichte van 2023. Dit cijfer, dat bijna gelijk is aan het record van 2019, verbergt diepe ongelijkheden tussen de nationaliteiten van reizigers. Niet alle bevolkingsgroepen reizen met dezelfde intensiteit, en de redenen hiervoor zijn zowel economisch als geografisch of te maken met visumbeleid.
Toeristische uitgaven in het buitenland: een meer onthullende indicator dan het volume
De gebruikelijke ranglijsten richten zich op de landen die de meeste bezoekers ontvangen. Ze zeggen weinig over de bevolkingen die het meest vertrekken. Om de neiging van een nationaliteit om te reizen te meten, bieden de internationale toeristische inkomsten en uitgaven een aanvullende kijk op de eenvoudige aankomsten.
Aanvullende lectuur : Alles wat je moet weten over het oprichten en beheren van een bedrijf voor beginnende ondernemers
De Verenigde Staten illustreren goed deze kloof. Ze staan hoger in de ranglijsten van toeristische inkomsten dan in die van internationale aankomsten, wat wijst op een klantenkring met hoge gemiddelde uitgaven. Omgekeerd genereren sommige Europese landen een massale stroom van reizigers zonder tot de grootste budgetten per hoofd van de bevolking te behoren.
Duitsland is een bijzonder geval: een analyse van de Stiftung für Zukunftsfragen over vier decennia van Duits toeristisch gedrag bevestigt dat Duitsers behoren tot de nationaliteiten die het meest reizen in Europa, met een duurzaam hoog vakantievertrekpercentage. Luxemburg daarentegen onderscheidt zich als de Europese kampioen van reizen naar het buitenland in verhouding tot zijn bevolking, volgens gegevens van Eurostat.
Aanrader : De laatste hightech trends en geek tips die je in 2024 niet mag missen
Vakantievertrekpercentage: de grootte van het land doet er niet toe
Het bruto aantal uitgaande toeristen bevoordeelt mechanisch bevolkte landen. Het relateren van vertrekkers aan de inwonende bevolking verandert de hiërarchie radicaal. De kleine Europese landen, met name de Noordse en die van de Benelux, vertonen een van de hoogste vertrekpercentages ter wereld.
Verschillende factoren verklaren deze concentratie:
- De geografische nabijheid van veel grenzen maakt buitenlandse verblijven toegankelijk binnen enkele uren rijden of met een korte vlucht.
- Een hoog beschikbaar inkomen maakt het mogelijk om meerdere reizen per jaar te financieren, ook buiten het seizoen.
- De kracht van het nationale paspoort opent de toegang zonder visum tot een groot aantal bestemmingen, waardoor administratieve hindernissen voor vertrek worden verminderd.
Omgekeerd produceren zeer bevolkte landen zoals India of Nigeria een significante hoeveelheid internationale reizigers, maar hun vertrekpercentage per inwoner blijft laag. De mogelijkheid om te reizen hangt nog steeds sterk af van de koopkracht en de vrijheid van beweging.
Herstel na Covid: zeer ongelijke trajecten afhankelijk van nationaliteiten
De pandemie heeft de wereldwijde toeristische stromen tussen 2020 en 2022 verstoord. Het herstel dat in 2023 is begonnen, heeft zich in 2024 bevestigd, maar niet alle nationaliteiten hebben hun niveau van vóór de crisis in hetzelfde tempo hersteld.
Japan illustreert een spectaculaire dynamiek aan de ontvangende kant: de internationale aankomsten zijn tussen 2023 en 2024 zeer sterk gestegen, met een van de hoogste stijgingen in de wereldranglijst. Deze versnelling komt ook de uitgaande Japanse reizigers ten goede, die worden gesteund door een hernieuwde openheid en de geleidelijke opheffing van gezondheidsrestricties.
In Zuidoost-Azië hebben Thailand en Maleisië opmerkelijke stijgingen van hun aankomsten geregistreerd, wat wijst op een massale terugkeer van regionale reizigers. De markten in het Midden-Oosten versnellen ook sneller dan de volwassen Europese bestemmingen.
Sommige landen blijven achter. China, ondanks een zichtbare opleving (vooral via Hong Kong en Macao), heeft zijn uitgaande stromen van vóór 2019 nog niet volledig hersteld. De vergelijkingen tussen 2019 en 2024 tonen zeer verschillende trajecten afhankelijk van de regio’s, en het wereldwijde toeristische herstel blijft gefragmenteerd.
Europa: waarom het continent de internationale vertrekkers domineert
West-Europa concentreert zowel de belangrijkste bestemmingen als de meest reizende nationaliteiten. Frankrijk staat nog steeds aan de top van de wereldranglijst van aankomsten met ongeveer 100 miljoen buitenlandse toeristen in 2024, gevolgd door Spanje (93,7 miljoen) en Italië (57,8 miljoen).
Deze status als bestemming mag de andere kant niet verdoezelen: Europeanen zijn ook de eersten die vertrekken. Het Schengengebied, door de controles aan de interne grenzen te verwijderen, vergemakkelijkt de verplaatsingen tussen buurlanden. Een weekend in Barcelona vanuit Toulouse of in Amsterdam vanuit Brussel vertegenwoordigt niet langer een echt “internationaal reis” in termen van logistieke beperkingen, maar telt wel mee in de statistieken.
Eurostat merkt ook een significante feit op: een aanzienlijk deel van de Europeanen kan zich geen vakantie veroorloven. Het percentage varieert sterk van land tot land, wat het beeld van een uniform reizend continent relativeert. De verschillen tussen Noord- en Zuid-Europa blijven aanzienlijk.
Het toenemende gewicht van Aziatische en Midden-Oosterse reizigers
Als Europa nog steeds domineert in volume, komt de snelste groei elders vandaan. De Verenigde Arabische Emiraten en Saoedi-Arabië staan nu in de top 15 van wereldbestemmingen, wat wijst op een opkomst van regionale stromen. Reizigers uit deze landen beschikken over een hoge koopkracht en steeds meer open paspoorten.
In Azië voedt de groeiende middenklasse in verschillende landen een toenemende vraag naar internationale reizen. De Chinese markt, wanneer deze weer op volle toeren draait, zou opnieuw de wereldkaart van het uitgaande toerisme kunnen hertekenen.
De ranglijst van reizende nationaliteiten in 2024 bevestigt een fundamentele trend: de mogelijkheid om te reizen blijft een krachtige economische indicator. Landen met een hoog inkomen, sterke paspoorten en nabijheid van internationale grenzen domineren de vertrekkers. De volgende evolutie om in de gaten te houden betreft de volledige terugkeer van de grote Aziatische markten, wat de huidige evenwichten blijvend zou kunnen veranderen.